อย่างที่เกริ่นซะยาวเมื่อตอนที่แล้วเรื่องของ SciFinder คิดว่าน่าจะพอเข้าใจว่าทำไมมันถึงสำคัญนักหนานะครับ ทีนี้มาถึงขั้นตอนการใช้งานกันบ้าง
เมื่อก่อนนั้น SF (ขอใช้ชื่อย่อ) ให้บริการในรูปแบบที่เรียกว่า Client Version คือเราต้องทำการ install โปรแกรมลงในเครื่องของเราเสียก่อนจึงจะใช้งานได้ เมื่อสืบค้นแล้วระบบก็จะเชื่อมโยงเข้าสู่อินเทอร์เน็ตให้ในทันที วิธีการนี้หลายคนยังคุ้นเคยอยู่ เพราะใช้กันมานมนาน แต่ปัญหาที่พบในสมัยก่อนก็คือขั้นตอนการติดตั้งที่ต้องเซ็ตค่าต่างๆ มากมาย ตกหล่นไปเพียงนิดเดียวก็ต้องลงใหม่หมด
มาถึงในปี 2009 SF ก็ปรับปรุงรูปแบบการใช้งานมาเป็น Web Version ก็คือใช้งานตรงๆ แบบออนไลน์เหมือนฐานข้อมูลอื่นๆ แต่ยังมีกฎเกณฑ์บังคับว่าผู้จะเข้าใช้ต้อง register ลงในระบบเสียก่อน และมีข้อแม้ว่าอีเมล์ที่ใช้ในการ register จะต้องเป็นอีเมล์ที่ออกให้จากสถาบันที่ทำการบอกรับ SF เท่านั้น เช่น ถ้าเป็น นศ.ของมหิดล ก็ต้องใช้เมล์ที่ลงท้ายด้วย mahidol.ac.th ในการ register เท่านั้น สถาบันอื่นก็เช่นกัน เพื่อเป็นการระบุตัวตนและสถานะของบุคคลจากสถาบันที่บอกรับ ก็เพราะมันราคาแพงนั่นแหละครับ ก็เลยขอยุ่งยากนิดนึง
และปลายปี 2011 SF ก็ประกาศยกเลิกการใช้งานแบบ Client Version ฉะนั้นใครที่มีโปรแกรมอยู่ในเครื่องของ Uninstall ได้เลยครับ เพราะใช้งานไม่ได้อีกแล้ว
สำหรับขั้นตอนการ register ก็ง่ายๆ ครับ เหมือนกับเราลงทะเบียน hotmail นั่นแหละ มีข้อแม้อยู่นิดนึงครับ คือการเลือก password ต้องเป็นไปตามระเบียบของ SF เขา เช่น ต้องมีตัวพิมพ์ใหญ่ประกอบตัวพิมพ์เล็ก ต้องมีตัวเลข ต้องไม่น้อยว่ากี่ตัวอักษร ซึ่งสามารถดูคำอธิบายได้จาก link ที่เขาทำไว้ให้ ขั้นตอนนี้แหละครับที่หลายคนไม่ได้อ่าน เลยงงว่าทำไมทำไม่ผ่านซักที และเมื่อเสร็จขั้นตอนก็ต้องย้ำเลยครับว่า กรุณาจำ login และ password ให้มั่นเชียว เพราะเรามีอีเมล์อันเดียว (ของมหาวิทยาลัย) ถ้าจะลงทะเบียนใหม่ก็ไม่ได้ เพราะเมล์อันเก่ามันยังอยู่ในระบบไงครับ ถ้าลืมขึ้นมาล่ะก็ยุ่งแน่ๆ
เสร็จะซะทีนะครับ ทีนี้พอได้ account มาแล้ว ก็เริ่มเลยครับ เข้าไปที่ https://scifinder.cas.org หรือจะเข้าผ่านหน้าเว็บไซต์ของห้องสมุดสตางค์ก็ได้ครับ เราก็จะได้หน้าจอ sign in ก็บรรจงใส่ account ที่เราสมัครไปเมื่อกี้นั่นแหละครับ จากนั้นก็คลิกมาเรื่อยจนถึงหน้าสืบค้น
ใส่คำที่ต้องการค้นหาลงในช่อง Research Topic
ส่วนด้านล่างคือคำสั่งสำหรับกำหนดขอบเขตการค้น
ใครที่เคยใช้แบบเก่าก็จะพอคุ้นเคยกันดีนะครับว่า SF สามารถค้นหาได้จาก Topic Search หรือค้นหาจากคำค้นนั่นแหละครับ ที่หน้าแรกเราก็ใส่คำค้นที่ต้องการลงไปได้เลย หากมีหลายคำ ระบบก็จะเชื่อมให้โดยอัตโนมัติ จาหนั้นก็จะแสดงผลการค้นว่าได้เท่าไหร่ ซึ่งที่หน้าแรกนี้เราสามารถกำหนดขอบเขตการค้นได้เหมือนๆ กับฐานข้อมูลอื่นๆ ทั่วไป ไม่ว่าจะเป็นปีที่ต้องการค้น ประเภทของสิ่งที่ต้องการว่าจะเป็นบทความ เป็นการประชุม เป็นหนังสือ เป็น Review Article ฯลฯ ระบุภาษา ในที่นี้หมายถึงภาษาของบทความต้นฉบับนะครับ เพราะบทคัดย่อใน SF จะเป็นภาษาอังกฤษทั้งหมด หรือกำหนดชื่อผู้สร้างผลงานก็ได้ สรุปว่าคล้ายๆ กับการค้นหาด้วยคำค้นจากฐานข้อมูลทั่วไปครับ
ถ้าอยากอ่านฉบับเต็มก็คลิก Full Text ส่วนด้านขวาสามารถเลือกดู Substances
กับ Citings ได้ ว่ามีคนนำไปอ้างอิงแล้วกี่ครั้ง
จากผลลัพธ์ที่ได้ ถ้าเราคลิกไปที่ชื่อเรื่อง (title) ระบบจะแสดงบทคัดย่อมาให้เราอ่าน (abstract) แต่ถ้าเกิดอยากอ่านฉบับเต็มเลยก็คลิกที่ Full Text ได้เลย ระบบจะ link ไปยังบทความฉบับเต็มให้ แต่ถึงตรงนี้ต้องบอกไว้ก่อนว่า SF จะทำหน้าที่เป็นฐานข้อมูลบรรณานุกรมเท่านั้น สำหรับ Full Text จะโหลดได้หรือไม่ก็ขึ้นอยู่ที่ว่าวารสารฉบับนั้นๆ ที่ห้องสมุดเราบอกรับหรือไม่ ตัวอย่างเช่น บางบทความเมื่อเราคลิกไปแล้ว SF จะเชื่อมไปยังฐานข้อมูลบางตัวเช่น ScienceDirect ถ้าวารสารเล่มนั้นห้องสมุดบอกรับ เราก็เปิดอ่าน Full Text ได้ แต่ถ้าไม่ได้บอกรับ เราก็หมดสิทธิ์อ่าน ตรงนี้ SF ไม่สามารถทราบได้หรอกครับว่าเรารับวารสารเล่มใดบ้าง มันก็ทำหน้าที่ชี้แหล่งให้เท่านั้น แต่ถ้าใช้ในมหิดลของเรา โอกาสได้อ่านก็มีมากครับ เพราะเรารับวารสารเยอะมากๆ ยกเว้นว่าเป็นวารสารที่ประหลาดจริงๆ
ดูแล้วก็ไม่เห็นจะยากเลยนะครับ ลองเข้าไปเล่นกันดูก่อน เดี๋ยวไว้ตอนหน้าจะมาแนะนฟังก์ชั่นอื่นๆ อีกครับ







































