หน้าหลัก > เอกสารและสิ่งพิมพ์ > บทความพิเศษ

"อาจารย์สตางค์" กับ 40 ปี แห่งความเป็นเลิศทางวิทยาศาสตร์

สุมณฑา พรหมบุญ

          สิ่งหนึ่งในชีวิตที่ข้าพเจ้าภาคภูมิใจมากคือการที่ได้เป็นลูกศิษย์ของ ศาสตราจารย์ ดร.สตางค์ มงคลสุข หรือ "อาจารย์สตางค์" หรือ "ป๋า" ของพวกเรา

          ข้าพเจ้าสอบเอนทรานซ์เข้า Sc ได้ ในปีการศึกษา 2507 แม้ว่าในปีถัดมาข้าพเจ้าจะรับทุน กพ. ไปเรียนต่างประเทศ มิได้เรียนครบ ๒ ปี ตามหลักสูตรเตรียมแพทยศาสตร์ แต่ช่วงเวลาเพียงปีเดียวที่อยู่ Sc ในฐานะน้องใหม่ก็นับว่าเป็นประสบการณ์ที่คุ้มค่า ประทับใจและมีผลต่อชีวิตของข้าพเจ้าจวบจนทุกวันนี้ ภาพของ "อาจารย์สตางค์" ที่ประทับในความทรงจำ ราวกับเหตุการณ์เพิ่งผ่านไปไม่นานนักนั้น เป็นภาพของชายวัย 50 ปี รูปร่างผอม ขาว หน้าตาสะอาด แต่กายสมถะ เรียบง่าย ท่านเดินหลังงอนิดๆ ท่วงทำนองการพูดที่ห้วนและขาดเป็นห้วงๆ ยิ้มยาก และหยุดจ้องนิสิตเป็นระยะๆ จังหวะนั้นนิสิตส่วนใหญ่จะโน้มศีรษะลงจนเกือบติดโต๊ะเพื่อหลบตา ด้วยรู้ดีว่าจังหวะที่ว่านี้มักจะตามด้วยการชี้นิ้วให้นิสิตตอบคำถาม

          ข้าพเจ้าถูกชี้ให้ตอบคำถามเป็นประจำ จึงทำให้ข้าพเจ้าอ่านตำราภาษาอังกฤษคล่องตั้งแต่ยังไม่ไปเรียนเมืองนอก เพราะต้องดิ้นรนอ่านตำราอินทรีย์เคมีไปล่วงหน้าเสมอ ในตอนนั้นรู้สึกว่าลำบากไม่น้อย แต่ต่อมากลับกลายเป็นคุณอย่างมาก 

          ข้าพเจ้าฉายภาพ "อาจารย์สตางค์" ราวกับท่านเป็นบุคคลที่น่ากลัว แต่แท้ที่จริงแล้วนิสิตรักท่านมาก ภายใต้แว่นตาสีขาวใส คือแววตาที่เปี่ยมด้วยความรักและเมตตาต่อศิษย์ แม้จะดุจะว่าแต่ศิษย์ก็แอบเห็นว่าบ่อยครั้งท่านอดขำไม่ได้ แอบยิ้ม อมยิ้ม ให้พวกเราเห็นอยู่เป็นประจำ กล่าวกันในตอนนั้นว่า ใครที่โดน "อาจารย์สตางค์" ดุด่าคนนั้นจะเจริญ หากข้าพเจ้ามีความเจริญอยู่บ้างก็คงจะเป็นอานิสงส์ที่เคยถูกครูคนนี้ดุ เวลาตอบคำถามของท่านไม่ได้นั่นเอง

          "อาจารย์สตางค์" เป็นต้นแบบของนักวิทยาศาสตร์ที่อธิบายได้ยากว่าคืออย่างไร แต่ยังผลให้ข้าพเจ้ารู้สึกว่าการเป็นนักวิทยาศาสตร์นั้นยิ่งใหญ่เหลือเกิน ยิ่งใหญ่กว่าการเป็นแพทย์เสียอีก ท่านเรียกข้าพเจ้าเข้าไปพบที่ห้องทำงานในวันหนึ่ง พูดสั้นๆ ว่า อยากให้ข้าพเจ้าไปคิดดูว่าจะไปเรียนวิทยาศาสตร์ที่ประเทศแคนาดาไหม ข้าพเจ้าบอกว่าอยากไปสหรัฐอเมริกา จึงไม่ได้รับทุนที่อาจารย์ให้ หากแต่รับเอาความอยากเป็นนักวิทยาศาสตร์เหมือนอย่างท่านติดมาโดยไม่รู้ตัว และได้ตัดสินใจรับทุน กพ. ไปเรียนวิทยาศาสตร์ในสหรัฐอเมริกาสมใจในโอกาสต่อมา การตัดสินใจในครั้งนั้นเป็นเหตุให้ข้าพเจ้ากลับมารับใช้มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ซึ่งเป็นเจ้าของทุนและเป็นบ้านหลังที่สองของข้าพเจ้ามาเกือบ 28 ปีแล้ว

          ดังนั้น ภาพของ "อาจารย์สตางค์" จึงเป็นภาพของ "ครู" และ "นักวิทยาศาสตร์" ที่เป็นต้นแบบให้แก่ศิษย์เป็นจำนวนมาก อาจารย์เป็นตำนานที่ศิษย์เล่าขานต่อๆ กันมา ด้วยความเคารพรักและรื่นรมย์ และนี่คือภาพสะท้อนของคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ที่ประจักษ์ในความเป็นเลิศทางวิทยาศาสตร์พื้นฐาน และการสอนวิทยาศาสตร์พื้นฐานในประเทศไทย สืบทอดปณิธานของ "อาจารย์สตางค์" มายาวนานถึง 40 ปี

สุมณฑา พรหมบุญ. (2541). "อาจารย์สตางค์" กับ 40 ปี แห่งความเป็นเลิศทางวิทยาศาสตร์. ใน 40 ปี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 2501-2541.กรุงเทพฯ :
          มหาวิทยาลัย.

รศ. ดร.คุณหญิงสุมณฑา พรหมบุญ ศิษย์เก่าเตรียมแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (พ.ศ. 2507-2508) ประสบความสำเร็จในหน้าที่การงานโดยรับตำแหน่งสำคัญๆ มากมาย อาทิ อธิการบดี มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร นายกสมาคมวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์