SC Internet
MU Internet
ข้อมูลทั่วไป
  ปณิธาน วิสัยทัศน์ พันธกิจ
ประวัติความเป็นมา
บุคลากร
ระเบียบบริการ
สถานที่ตั้ง/แผนที่เดินทาง

บริการสืบค้นสารสนเทศ
  Library Catalog
ฐานข้อมูล (E-Databases)
คู่มือสืบค้นฐานข้อมูล
วารสาร (E-Journals)

ทรัพยากรประเภทต่างๆ
  รายชื่อหนังสือใหม่
วารสารต่างประเทศ (ฉบับพิมพ์)
สิ่งพิมพ์ต่อเนื่องรายปี
วิทยานิพนธ์
วารสารไทย (ฉบับพิมพ์)
สารบัญวารสารไทย
สิ่งพิมพ์ช่วยค้น
ฐานข้อมูลซีดีรอม
สื่อโสตทัศนศึกษา
จำนวนทรัพยากรสารสนเทศ

ข่าวประชาสัมพันธ์
  ภาพข่าวและกิจกรรม
ข่าวประชาสัมพันธ์ย้อนหลัง

ข้อควรรู้
  รหัสห้องสมุดมหาวิทยาลัยมหิดล
เวลาทำการห้องสมุดภายในมหิดล
ระบบการจัดหมวดหมู่หนังสือ
รายชื่อร้านหนังสือ
วิธีการขอ ISBN / CIP
ค่า Impact Factor ของวารสาร
ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสารสนเทศ

แหล่งสารสนเทศที่น่าสนใจ
  เว็บไซต์ห้องสมุด/ศูนย์สารสนเทศ
เว็บไซต์ทางวิชาการ
Search Engines

เอกสารมาตรฐาน ASTM

คัดมาจากบทความของ .. จารุนี วิวัชรโกเศศ. "เอกสารมาตรฐาน ASTM."
วารสารกรมวิทยาศาสตร์บริการ. 46 (พฤษภาคม 2541) : 23-25.

ความเป็นมาของ ASTM

ASTM (American Society for Testing and Materials) นับได้ว่าเป็น สมาคมวิชาชีพ ทางด้านวิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี ที่กำหนด และจัดทำมาตรฐาน ซึ่งเป็นที่นิยมใช้ และเป็นที่ยอมรับทั่วโลก สมาคม ASTM จัดตั้งขึ้นในสหรัฐอเมริกา เมื่อปี ค.ศ. 1989 ทำหน้าที่ส่งเสริมสนับสนุน ทางด้านวิชาการ เพื่อเป็นการช่วยเหลืออุตสาหกรรม หน่วยงานของรัฐ และสาธารณชนทั่วไป โดยการพัฒนามาตรฐาน ที่เกี่ยวข้องกับ ลักษณะและการทำงาน ของวัสดุ ผลิตภัณฑ์ การบริการ ระบบการใช้งาน

ASTM ถือได้ว่าเป็นสมาคมที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในด้านของระบบการพัฒนามาตรฐาน ที่ใช้โดยความสมัครใจ มาตรฐาน ASTM จัดขึ้น โดยมติของกรรมการวิชาการ เฉพาะสาขาวิชาต่างๆ ถึง 132 คณะ และมีการจัดพิมพ์มาตรฐานมากกว่า 9,800 เรื่อง ในแต่ละปี โดยมีสมาชิกที่ทรงคุณวุฒิ ทางวิชาการถึง 35,000 คน ประกอบด้วย ตัวแทนกลุ่มผู้ผลิต ผู้บริโภค และผู้สนใจทั่วไป รวมทั้งองค์การที่เกี่ยวข้องต่างๆ ทั้งภาครัฐ และภาคเอกชน ทำให้เชื่อได้ว่า มาตรฐาน ASTM นี้ ครอบคลุมวิชาการต่างๆ มากมาย และมีความละเอียด ลึกซึ้ง นอกจากนี้ มาตรฐาน ASTM ยังได้รับการพิจารณา ทบทวนปรับปรุง และแก้ไขเพิ่มเติมอยู่ตลอดเวลา ทำให้ทันสมัยอยู่เสมอ

การจัดแบ่งมาตรฐาน ASTM

มาตรฐาน ASTM ที่ผ่านการรับรองของสมาคมฯ และประกาศใช้เป็นมาตรฐาน สามารถแบ่งตามเนื้อหา ออกได้เป็นประเภทต่างๆ ดังนี้

  1. Classification เป็นมาตรฐานของ ระบบการจัดการ และการจัดแบ่ง วัสดุผลิตภัณฑ์ การบริการ ระบบ หรือการใช้งาน ออกเป็นกลุ่มๆ โดยอาศัยคุณลักษณะ ที่เหมือนกัน เช่น แหล่งกำเนิด ส่วนประกอบ คุณสมบัติหรือประโยชน์ใช้สอย
  2. Specification เป็นข้อกำหนดที่ระบุแน่นอน ถึงคุณลักษณะและสมบัติต่างๆ ที่ต้องการของวัสดุ ผลิตภัณฑ์ ระบบหรือการใช้งาน ข้อกำหนดเหล่านี้ มักจะแสดงค่าเป็นตัวเลข และมีข้อจำกัดกำหนดไว้ พร้อมทั้งวิธีหาค่าเหล่านั้นด้วย
  3. Terminology เป็นเอกสารมาตรฐาน ที่กำหนดคำนิยาม คุณลักษณะ คำอธิบายของศัพท์ต่างๆ เครื่องหมาย ตัวย่อ คำย่อที่ใช้ในมาตรฐานต่างๆ
  4. Test method เป็นมาตรฐานเกี่ยวกับกรรมวิธี ที่กำหนดให้ใช้ในการตรวจสอบ พิสูจน์วัด และปริมาณคุณภาพ คุณลักษณะ คุณสมบัติอย่างใดอย่างหนึ่ง หรือหลายอย่างของวัสดุ ระบบหรือ การใช้งาน ซึ่งมีผลการทดสอบ ที่สามารถนำไปใช้ ในการประเมินค่าตามข้อกำหนด
  5. Guide เป็นคำแนะนำ หรือทางเลือก ให้ผู้ใช้เลือกใช้เทคนิคต่างๆ ที่มีอยู่ รวมทั้งสิ่ง ที่จะได้จากการประเมิน และการมาตรฐานที่ใช้นั้นๆด้วย
  6. Practice เป็นวิธีการปฏิบัติเฉพาะ สำหรับงานเฉพาะอย่าง ได้แก่ การเขียนรายงาน การสุ่มตัวอย่าง ความแม่นยำ ความละเอียด การเลือก การเตรียม การประยุกต์ การตรวจสอบ ข้อควรระวังในการใช้ การกำจัดทิ้ง การติดตั้ง การบำรุงรักษา ตลอดจนการใช้เครื่องมือทดสอบ

นอกจากนี้ ASTM มีการจัดแบ่งมาตรฐานออกเป็นกลุ่มๆ เฉพาะเรื่อง โดยใช้ตัวอักษร เป็นสัญลักษณ์แทนกลุ่มของเนื้อเรื่อง เรียงตามลำดับดังนี้

A : Ferrous Metals
B : Nonferrous Metals
C : Cementitious, Ceramic, Concrete, and Masonry Meterials
D : Miscellaneous Materials
E : Miscellaneous Subjects
F : Materials for Specific Applications
G : Corrosion, Deterioration, and Degradation of Materials

เดิม ASTM ได้แบ่งประเภทมาตรฐาน ตามลักษณะการกำหนดมาตรฐาน ออกเป็น 3 ชนิดคือ

  1. Standards เป็นมาตรฐานที่จัดทำขึ้น ตามมติเอกฉันท์ของสมาชิก และผ่านการรับรองตามขั้นตอน และกฎของสมาคมฯ เรียบร้อยแล้ว
  2. ES.(Emergency Standard) เป็นเอกสารที่จัดพิมพ์ตามความต้องการ เร่งด่วน แต่ยังไม่ผ่านการรับรองของสมาคมฯ เพียงแต่ผ่านการพิจารณา ของคณะอนุกรรมการบริหาร
  3. P. (Proposal) เป็นเอกสารมาตรฐานที่พิมพ์เพื่อเผยแพร่ แนะนำ ก่อนที่จะพิจารณาลงมติ ให้ใช้เป็นมาตรฐาน

แต่ในปี ค.ศ. 1995 สมาคม ASTM ได้กำหนดให้ใช้ PS. (Provisional Standards) ซึ่งเป็นเอกสาร ที่ถูกจัดพิมพ์ขึ้นมา ใช้แทน ES. และ P.

การจัดพิมพ์ Annual book of ASTM standards

ASTM standards จัดพิมพ์รวมเล่มเป็นชุดประจำปี ใช้ชื่อว่า Annual book of ASTM standards มาตรฐานที่พิมพ์รวมเล่มนี้ ต้องผ่านการรับรองของสมาคมฯ มาแล้วอย่างน้อย 6 เดือน เมื่อใช้ไปครบทุก 5 ปี จะได้รับการพิจารณาทบทวนจาก คณะกรรมการวิชาการ ซึ่งอาจมีการปรับปรุงใหม่ มาตรฐานที่นำมาพิมพ์ ในแต่ละปี จึงมีทั้งเรื่องที่พิมพ์ซ้ำ รวมทั้งเรื่องใหม่ และเรื่องที่ได้รับการปรับปรุง ซึ่งมีประมาณร้อยละ 30 ของเรื่องทั้งหมดในแต่ละเล่ม ผู้ใช้สามารถทราบว่า มาตรฐานนั้นๆ เป็นเรื่องเดิม หรือปรับปรุงใหม่ ได้จากปีที่กำกับอยู่ ท้ายรหัสตัวอักษร ที่ ASTM กำหนดให้ใช้ สำหรับมาตรฐานแต่ละเรื่อง การจัดพิมพ์รวมเล่ม เอกสารมาตรฐาน ASTM นี้ จะรวมเรื่อง ประเภทเดียวกัน ไว้ในเล่มเดียวกัน และมีการพัฒนา จัดแบ่งเล่มใหม่อยู่เสมอ และในระหว่างปี ค.ศ. 1974-1982 Annual book of ASTM standards มี 47 เล่ม และเล่มที่ 48 เป็นดรรชนีรวม เอกสารมาตรฐาน ASTM และในปี ค.ศ.1983 ได้ปรับปรุงรูปเล่มขึ้นใหม่ จำนวน 66 เล่ม โดยจัดเรื่องเป็นกลุ่มๆ รวม 16 กลุ่มดังนี้

Section 1 : Iron and Steel Products
Section 2 : Nonferrous Metal Products
Section 3 : Metals Test Methods and Analytical Procedures
Section 4 : Construction
Section 5 : Petroleum Products, Lubricants and Fossil Fuels
Section 6 : Paints, Related Coatings, and Aromatics
Section 7 : Textiles
Section 8 : Plastics
Section 9 : Rubber
Section 10 : Electrical Insulation and Electronics
Section 11 : Water and Environmental Technology
Section 12 : Nuclear, Solar, and Geothermal Energy
Section 13 : Medical Devices
Section 14 : General Methods and Instrumentation
Section 15 : General Products, Chemical Specialities, and End Use Products
Section 00 : Index

การจัดพิมพ์เรื่องราว รายละเอียดของมาตรฐานในแต่ละเล่ม จะจัดเรียงลำดับ ตามรหัสตัวอักษร และตัวเลข ยกเว้นเล่มที่ 05.04, 11.01 และ 11.02 จะเรียงเรื่องตามกลุ่มวิชา และเล่มที่ 06.03 จะเรียงเรื่องตามกลุ่มคณะกรรมการ ที่กำหนดเรื่อง แต่อย่างไรก็ตาม ในแต่ละกลุ่ม ยังคงเรียงลำดับรหัสตัวอักษร และตัวเลข ที่กำกับประจำแต่ละเรื่อง
ASTM ได้มีการจัดพิมพ์ และปรับปรุงรูปเล่มของ Annual book of ASTM standards อยู่ตลอดเวลา

การค้นหาสารนิเทศจากเอกสารมาตรฐาน ASTM

เล่มที่ 00.01 เป็นดรรชนีรวม ของเอกสารมาตรฐานทั้งหมด โดยแบ่งเป็น 2 ตอน ตอนแรก เป็นดรรชนีหัวเรื่อง (subject index) ตอนหลังเป็น ดรรชนีรหัส ตัวอักษร และตัวเลข ประจำเรื่องมาตรฐาน (alphanumeric list) เรียงตามลำดับตัวอักษร และตัวเลข

ดรรชนีหัวเรื่อง (subject index)
ใช้ค้นหาหมายเลขมาตรฐาน ของเรื่องที่ต้องการ และเล่มที่ตีพิมพ์ เนื้อเรื่องเต็ม ของมาตรฐานหมายเลขนั้นๆ

ตัวอย่าง:
Calcium chloride
calcium chloride, spec,,
D 98 (04.03)

ความหมาย : หมายเลขของมาตรฐาน ASTM เรื่อง Standard specification for calcium chloride คือ ASTM D 98 เนื้อเรื่องเต็ม ตีพิมพ์อยู่ใน Annual book of ASTM standards เล่มที่ 04.03

ดรรชนีรหัสตัวอักษรและตัวเลข ประจำเรื่องมาตรฐาน (alphanumeric list)
ใช้ค้นหารายละเอียดของมาตรฐาน หมายเลขที่ต้องการ ชื่อเรื่อง ปีที่ประกาศใช้ การปรับปรุงการยกเลิก ปีที่ยกเลิก การระบุหมายเลขมาตรฐาน ที่ใช้แทนหมายเลขมาตรฐาน ที่ถูกยกเลิก และเล่มที่ตีพิมพ์เนื้อเรื่องเต็ม ของมาตรฐานหมายเลขนั้นๆ

ตัวอย่างที่ 1 : D 1042-93
Test method for linear dimensional changes of plastic under accelerated service conditions 08.01
ความหมาย : มาตรฐาน ASTM หมายเลข D 1042 ประกาศใช้ปี ค.ศ. 1993
ชื่อเรื่อง : Test method for linear dimensional changes of plastics under accelerated service conditions
เนื่อเรื่องเต็มตีพิมพ์อยู่ใน Annual book of ASTM standards เล่มที่ 08.01

ตัวอย่างที่ 2 : D 1089
Discontinued 1984 ; Method of test for carbonyl
content of butadiene ; replace by D 4423
ความหมาย : มาตรฐาน ASTM หมายเลข D 1089 ยกเลิกเมื่อปี ค.ศ. 1984 โดยใช้หมายเลข D 4423 แทน

ห้องสมุดกรมวิทยาศาสตร์บริการ เป็นสมาชิก ASTM จึงมีมาตรฐาน ASTM ครบชุดถึงปี 1997 วารสาร ASTM standardization news ซึ่งเป็น วารสารที่ลงข่าวความเคลื่อนไหว ในวงการมาตรฐานและสิ่งพิมพ์อื่นๆ ของ ASTM บางเล่ม รวมทั้งบัญชีรายชื่อสิ่งพิมพ์ต่างๆ ที่ ASTM จัดพิมพ์เผยแพร่ นอกจากนี้ ห้องสมุดกรมวิทยาศาสตร์บริการ จัดให้มีบริการเกี่ยวกับเอกสาร มาตรฐาน ASTM ดังนี้

- แนะนำวิธีค้นหาสารนิเทศจาก เอกสารมาตรฐาน
- บริการคัดถ่ายเอกสารมาตรฐานทางจดหมาย
- บริการตรวจสอบหมายเลขมาตรฐานทางโทรศัพท์

ผู้ที่ต้องการเอกสารมาตรฐาน ASTM และบริการอื่นๆ สามารถใช้บริการได้ที่ ห้องสมุดกรมวิทยาศาสตร์บริการ กองสนเทศวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี อาคารมาตรวิทยา และศูนย์สารนิเทศวิทยาศาสตร์ (ชั้น 6) ถนนพระราม 6 เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400 หรือหมายเลขโทรศัพท์ 2460065, 2461387-95 ต่อ 384 ในเวลาราชการ

[ คณะวิทยาศาสตร์ ][ ห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข ] ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับสารสนเทศ

http://stang.sc.mahidol.ac.th - ปรับปรุงครั้งล่าสุด: 4 เมษายน 2551
สงวนลิขสิทธิ์ พ.ศ. 2551 งานสารสนเทศและห้องสมุดสตางค์ มงคลสุข
คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล