องค์ประกอบของสาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์ (Information Science)

องค์ประกอบของสาขาวิชาสารสนเทศศาสตร์ ประยุกต์มาจากจาก classification scheme ที่ออกแบบโดย Dr. Donald T. Hawkins บรรณาธิการวารสาร Information Today และ Information Science Abstracts (ISA) และผสมผสานกับ classification scheme ของผู้เชี่ยวชาญท่านอื่นๆ ตามที่ปรากฎอยู่ในบทความวิจัยของ Chaim Zins. (2007).Classification schemes of information science: twenty-eight scholars map of the field. Journal of the American Society for Information Science and Technology,58(5):645-672.

Foundations of Information Science

ทฤษฎีพื้นฐานของสารสนเทศศาสตร์

  • Philosophy of Information
  • Philosophy of Information Science
  • Philosophy of Librarianship
  • History of Information Science
  • Ontology (ภววิทยา) epistemology (ญาณวิทยา)
  • Information theory (the concept of information)
  • Message theory (the concept of message)
  • Semiotics (the concept of sign)
  • Communication theory (the concept of communication)
  • Media theory (the concept of media)
  • System theory
  • Cogniton theory (Social epistemology)
  • Interpretation theory (Hermeneutics - ศาสตร์แห่งการตีความ)
  • Disciplines & Profession
  • Archival Science
  • Library Science (Librarianship)
  • Documentation

Information Science Research

งานวิจัยทางสารสนเทศศาสตร์

  • แนวคิด ทฤษฎี ระเบียบวิธีวิจัย และการประยุกต์ใช้สารสนเทศ
  • ลักษณะของสารสนเทศ คุณภาพ และคุณค่าของสารสนเทศ
  • บรรณมิติ และการวิเคราะห์เชิงปริมาณ bibliometrics, scientometrics, infometrics, webometrics, informetrics, netometrics, evaluation of information quality และ research evaluation
  • การค้นคืนสารสนเทศ (IR) เทคนิคการค้น (boolean, fuzzy, natural language) กระบวนการสืบค้น รูปแบบการค้น ความแม่นยำ (precision)/ความเกี่ยวข้อง (relevance) ranking/recall, โครงสร้างฐานข้อมูล
  • User behaviour, information seeking behavior, user needs studies
  • user surveys, usability studies
  • Diffusion studies, Social Network Analysis (SNA)
  • Human-computer interface (HCI, การยศาสตร์ (Ergonomics) หรือการปรับสภาวะแวดล้อมของการทำงาน ให้เหมาะสมกับร่างกายคนทำงาน
  • Communication, computer-mediated communication
  • systems analysis, งานวิจัยดำเนินงาน (operations research) รูปแบบทางคณิตศาสตร์ การวิเคราะห์ระบบ อัลกอลิทึม ตรรกะบูลีน
  • History of IS, Biographies
  • ชนิดของสารสนเทศ

Knowledge Organization

การจัดความรู้ให้เป็นระบบ

  • Thesauri, taxonomies, nomenclatures, terminologies, vocabulary control
  • ontologies, semantics,
  • classification schemes
  • Cataloging & classification systems (tagging, metatags, metadata, Dublin Core, DOIs, OPACs, MARC, AACR2
  • access systems
  • domain analysis
  • subject analysis
  • in-depth content analysis
  • abstracting, indexing, knowledge representation
  • standards & protocols (NISO, Z39.5, XML,SGML,HTML, Open archives initiative (OAI), Open URL, PDF)
  • information structure, knowledge structure
  • Knowledge representation
  • organization of information
  • information storage, information retrieval, information dissemination, information curation

Information Professions

วิชาชีพสารสนเทศ

  • อาชีพที่เกี่ยวข้องกับสารสนเทศ (เช่น intermediaries, information brokers, บรรณารักษ์ช่วยค้นคว้า นักแปล อาจารย์ผู้สอน) วิชาชีพบรรณารักษ์ จรรยาบรรณวิชาชีพ ทักษะและสมรรถนะของบุคลากรในวิชาชีพ
  • องค์การวิชาชีพ และสมาคมวิชาชีพ professional associations

Societal Issues

ประเด็นทางสังคม

  • จริยธรรมสารสนเทศ การโจรกรรมความคิดของผู้อื่น (plagiarism) การให้เครดิตผลงานของผู้อื่น
  • การรอบรู้สารสนเทศ (information literacy, IT literacy) และการเรียนรู้ตลอดชีวิต
  • สังคมสารสนเทศ ผลกระทบของเทคโนโลยีและสารสนเทศต่อเศรษฐกิจและสังคม การไหลของสารสนเทศ (information flows) โครงการในอนาคต และการอนุรักษ์สารสนเทศ

Information Industry

อุตสาหกรรมที่ใช้สารสนเทศในการบริหารจัดการ

  • information management, information manipulation
  • knowledge management
  • content management
  • competitive intelligence
  • economics of inforamtion
  • knowledge transfer ในองค์การ กลยุทธ์ทางธุรกิจ
  • information industry market, ข้อมูลของบริษัท
  • business model, ห่วงโซ่คุณค่า (value chain)
  • marketing information, e-commerce

Publishing and Distribution

การผลิตและเผยแพร่สารสนเทศ

  • โรงพิมพ์ สำนักพิมพ์ electronic publishing
  • สิ่งพิมพ์อิเล็กทรอนิกส์ e-journals, e-databases
  • การผลิตฐานข้อมูลประเภท indexing,abstracting, directories
  • การสื่อสารทางวิชาการ (scholarly communication) เช่น (กระบวนการตีพิมพ์ผลงานวิจัย, peer review, อนาคตของวารสาร วิทยานิพนธ์ และสิ่งพิมพ์ประเภท grey literature)
  • scientific communication

Information Technologies

เทคโนโลยีสารสนเทศ

  • อินเทอร์เน็ต การพัฒนาเว็บ search engines, browser
  • intranet, web conferencing
  • software การเขียนโปรแกรม
  • hardware
  • multimedia
  • การจัดการเอกสาร (imaging, scanning, digitization, preservation, data mining)
  • artificial intelligence, expert system, data mining, visualization & mapping, recognition, search agents, robots
  • การวิเคราะห์ระบบ (Systems Analysis)
  • Knowledge representation
  • เครือข่ายโทรคมนาคม LAN, WAN, wireless
  • คอมพิวเตอร์และระบบเครือข่าย
  • การรักษาความปลอดภัยของระบบเครือข่าย

Electronic Information Systems and Services

ระบบและการบริการสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์

  • ระบบและการบริการสืบค้นสารสนเทศ
  • ระบบบริการผู้ใช้ current awareness, alerting
  • document delivery systems, interlibrary loan, resource sharing
  • ระบบ GIS (Geographic information systems)

Subject-specific Sources and Applications

แหล่งสารสนเทศและการประยุกต์ใช้เฉพาะสาขาวิชา (Applied Information Science)

  • scientific information
  • technological information
  • information in Art
  • medical informatics, health informatics, bioinformatics
  • Aviation informatics
  • archives & museums information
  • Community informatics
  • social informatics, social information
  • memetics (ระบาดทัศน์วิทยา)

Libraries and Library Services

ห้องสมุดและการบริการ

  • ชนิดของห้องสมุด
  • บริการของห้องสมุด
  • ระบบห้องสมุดอัตโนมัติ
  • เครือข่ายความร่วมมือระหว่างห้องสมุด
  • Digital library, virtual library, hybrid library
  • การเรียนการสอนและการฝึกอบรม แบบทางไกล การศึกษาต่อเนื่อง หลักสูตร และรายวิชา e-learning
  • การบริหารจัดการห้องสมุด
  • สิ่งอำนวยความสะดวกในห้องสมุด

Government & Legal Information & Issues

กฎหมายสารสนเทศ

  • การปกป้องทรัพย์สินทางปัญญา copyright issues, implications, fair use
  • ประเด็นทางกฎหมาย ข้อบังคับ law enforcement
  • สัญญา ใบอนุญาต
  • จริยธรรมสารสนเทศ (information ethics)
  • ประเด็นที่เกี่ยวกับความผิดในการริดรอนสิทธิ์ เช่น censorship, data privacy
  • แหล่งสารสนเทศสาธารณะ free access to information, intellectual freedom
  • เสรีภาพของสารสนเทศ Freedom of information
  • นโยบายสารสนเทศ นโยบายระดับชาติ e-government
  • การรักษาความปลอดภัยของสารสนเทศ อาชญากรรมอินเทอร์เน็ต
  • digital divide, third world problem
  • การถ่ายทอดเทคโนโลยี
  • digital forensics

Admin 2011/05/21 11:49


Personal Tools