พระบรมราชานุเคราะห์ด้านสาธารณสุข
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงห่วงใยปัญหาความทุกข์ยากของราษฎรอย่างใกล้ชิดเสมอมา โดยเฉพาะปัญหาด้านสุขภาพอนามัยตามพื้นที่ชนบทห่างไกล ทรงตระหนักว่าการมีสุขภาพอนามัยที่สมบูรณ์จะนำไปสู่สุขภาพจิตที่ดี และสามารถทำประโยชน์ด้านอื่น ๆ ต่อไปได้ พระองค์จึงได้พระราชทานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริด้านสาธารณสุขเป็นจำนวนมาก อาทิ ทรงโปรดเกล้าฯ ให้จัดคณะแพทย์ตามเสด็จในต่างจังหวัด นำมาสู่หน่วยแพทย์พระราชทานจนทุกวันนี้ทรงสานต่อโครงการหมอหมู่บ้านของในหลวง รัชกาลที่ ๙ คัดชาวบ้านที่สมัครใจมาอบรม เพื่อนำความรู้กลับไปช่วยเหลือคนเจ็บป่วยในหมู่บ้าน โดยให้ชาวบ้านรู้จักใช้ยาและดูแลรักษาอนามัยเบื้องต้น ขณะที่คนไข้ป่วยหนักยากจนทรงไม่ทอดทิ้งรับไว้เป็นคนไข้ ในพระบรมราชานุเคราะห์
คนไข้ในพระบรมราชานุเคราะห์
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง เสด็จเยี่ยมเยียนราษฎรในถิ่นทุรกันดารทุกภูมิภาค ทรงพบว่าราษฎรที่มาเข้าเฝ้าฯ เป็นจำนวนมากมีอาการเจ็บป่วย จึงมีพระราชเสาวนีย์ให้คณะแพทย์ที่ตามเสด็จในขบวน ตรวจอาการ จ่ายยา และให้คำแนะนำแก่ราษฎร ต่อมามีราษฎรมาขอรับพระราชทานความช่วยเหลือเป็นจำนวนมาก จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้จัดคณะแพทย์เรียกว่า หน่วยแพทย์พระราชทาน เพื่อพระราชทานความช่วยเหลือแก่ราษฎร และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ จัดตั้ง หน่วยศัลยแพทย์อาสา เพื่อทำการผ่าตัดรักษาโรค ณ โรงพยาบาลท้องถิ่น เพื่อให้ราษฎรที่เจ็บป่วยไม่ต้องยากลำบากในการเดินทางไกลมาพบแพทย์
กรณีที่ราษฎรป่วยหนักหรือไม่สามารถวินิจฉัยโรคได้ในเวลาอันจำกัด ต้องส่งตัวเข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล จะทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ รับไว้เป็นคนไข้ในพระบรมราชานุเคราะห์ โดยพระราชทานหนังสือรับรอง พร้อมค่าเดินทางและค่าใช้จ่ายที่จำเป็นให้ ส่วนค่ารักษาพยาบาลหรือค่ายาจะพระราชทานแก่โรงพยาบาลโดยตรง
สำหรับคนไข้ที่โปรดเกล้าฯ ให้นำตัวมารักษาที่โรงพยาบาลต่างๆ ในกรุงเทพฯ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงเป็นห่วงมาก จะทรงจำได้ว่ามีคนไข้คนใดบ้างที่มีอาการไม่ค่อยจะดี จะทรงสอบถามถึงอาการของเขาอยู่เสมอ โปรดเกล้าฯ ให้จัดนางสนองพระโอษฐ์และอาสาสมัครเวียนกันไปเยี่ยมเยียนคนไข้เหล่านี้ตามโรงพยาบาลต่าง ๆ ทุกวัน โดยมีพระราชเสาวนีย์ให้ทำตัวประดุจญาติของเขา ที่เขาจะไว้ใจบอกเล่าทุกข์สุขอะไรให้ได้ เผื่อจะสามารถปัดเป่าบรรเทาความทุกข์ของเขาได้
การแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙
สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงพระราชทาน พระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ พระราชทานชุดอุปกรณ์ปกป้องทางเดินหายใจแบบอากาศบริสุทธิ์ PAPR (Powered Air Purifying Respirator) เพื่อใช้ในห้องผ่าตัดให้กับโรงพยาบาลต่าง ๆ เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนและช่วยเหลือประชาชน
ในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ สมเด็จพระพันปีหลวง ยังทรงห่วงใยปัญหาความทุกข์ยากของราษฎรอย่างใกล้ชิดเสมอมา โดยพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ และอุปกรณ์ทางการแพทย์แก่โรงพยาบาลหลายแห่งทั่วประเทศ อาทิ พระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ และพระราชทานชุดอุปกรณ์ปกป้องทางเดินหายใจแบบอากาศบริสุทธิ์ PAPR (Powered Air Purifying Respirator) สำหรับใช้ในห้องผ่าตัดของโรงพยาบาลประจำจังหวัด ในสังกัดกระทรวงสาธารณสุข เพื่อปกป้องคุ้มครองบุคลากรทางการแพทย์ให้ปลอดภัยจากการปฏิบัติหน้าที่ดูแลผู้ป่วยโรคโควิด-19 ที่ต้องได้รับการผ่าตัดการตรวจหัตถการพิเศษ และการคลอด ให้มีความปลอดภัย ยังความปลื้มปีติแก่ผู้ป่วย แพทย์ และบุคลากรทางการแพทย์ ต่างล้วนสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณเป็นล้นพ้น